"Argibideak eskatzeko, galdetu zure Musikoterapeutari"













“Niretzat musika, sendagai bat da.  Arimaren sendagarria. Emakumeak sendatzeko erabiltzen dut. Musikaren bitartez, nire herriko kultura ezagutzera ematen dut. 
Politikari batek mila diskurtso eman ditzake, baina nekez lortuko du, musikak ez bezela, jendea sinestaraztea”,                       
-Oumou Sangaré - Abeslaria, Mali.

gaurkoan004
Gaurkoan "padres brillantes, maestros fascinantes" (Augusto Cury)liburuko kapitulu bat dakarkizuegu. Musika klasikoak gure txikienen hezkuntzan izan ditzakeen onuren inguruan hitz egiten digu. Artikulua irakurtzen duzuen bitartean, ondorengo abesti hau entzutea gomendatzen dizuegu!
(artikulua liburuaren jatorrizko hizkuntzan mantendu da).



 Eta musika klasikoa modu errazean entzun nahi izanez gero, hemen dituzue online entzun daitezkeen musika klasikoko irrati batzuk.
klik
klik

"Los objetivos de la música en el funcionamiento de la mente"

Si la emocionalidad determina la calidad del registro, cuando ésta falta, la transmisión de información genera dispersión en los alumnos, en vez de placer y concentración. Si hay música suave en el aula, el conocimiento puro y lógico transmitido por los maestros de matemáticas, física, química o lenguas adquiere una dimensión emocional. El fenómeno RAM lo registrará de manera privilegiada. Sin la emoción, el conocimiento no es pleno.  La música ambiental cumple tres grandes objetivos. Primero, crear la educación musical y emocional. Segundo, generar el placer de aprender durante las clases. Tercero, aliviar el síndrome del pensamiento acelerado (SPA), pues aquieta el pensamiento, mejora la concentración y la asimilación de información. La música ambiental debería usarse desde la más tierna infancia en casa y en el aula.  Los efectos de la música ambiental en el aula son espectaculares. Relajan a los maestros y animan a los alumnos. A los jóvenes les gusta la música movida porque sus pensamientos y emociones son agitados. Pero, después de escuchar durante seis meses música tranquila, la emocionalidad se entrena y estabiliza. 
Augusto Cury. "Padres brillantes, maestros fascinantes".
pittinka-pittinka...! 
Ekainean, uda hastear zela, Azpeitin izan ginen pittinka jostailu-dendako inaugurazioan. Jostailuen mundu zoragarrira bidaiatu genuen... zenbat kolore eta zenbat irribarre! Hemen, egun hartako irudiak...
gaurkoan003

Ez dira gaurko irudiak... baina gordeta genituen eta erakutsi nahi dizkizuegu...
Donostiako Aste Nagusian azken egunean ikusitako (eta entzundako!) su artifizialen laburpentxoa da hau. Soinua ez da oso ona, baina musikrograma itxura hartzen dutela iruditu zaigu eta interesgarria da ikuspuntu honetatik ikustea. On egin!

gaurkoan002
Igande honetan Konstituzio Plazan aurkitutako eszena duzue honakoa. Alde zaharrean txistu-soinua entzun genuen, gerturatu, eta han aurkitu genuen euriari aurpegi onez begiratzeko aitzakia: txistu-kontzertua. Jendea begira eta batez ere, entzuten. Batzuk dantzara ere animatu ziren. Kontzertu txikian aurkitutako momentu handia. Musikak nekeak eta tristurak ahaztarazten ditu, eta behin dantzan hasita, baita gorputzekoak ere. Pasodobleak, Luzaideko dantza... igande goizak badu horrela xarmarik. 





gaurkoan 001
Hasiera eman nahi diogu bideo honekin, "gaurkoan" sailari. 
Hemen bilduko ditugu guk gure egunerokoan jasotako detaile polit horiek: entzundako musika, ikusitako ikuskizunak, irakurritakoak... bizitakoak. Poesia bila ibiliko gara gure kaleetan. Musika entzun, ikusi, eta, batez ere, sentitu egiten delako. Edertasuna begira dagoenaren begietan omen dago...


"orkestra-gizona".
Pixar-en laburmetraia hau ere ikustekoa da, gaurko gure detailearekin erlazionatuta: 
klik


Musikan formakuntza duten haurrek beste irakasgaietan aurrerapen handiagoak izaten dituzte


Badira eskolak non irakasleak, izango den azterketari begira irakasten dutenak.   Maila nazionalean, eskola hauek duten maila ezagutzeko erabiltzen dira kontrol hauek.



Ondorioz, arte hezkuntza zein hizkuntzak alde batera uzten dituzte irakasleek, azterketa hauetan ez direlako kontuan hartzen. Matematika eta irakurketa bezalako irakasgaiek hartzen dute besteen lekua, proba hauen emaitzak hobetzeko.
Joera honek arazoak dakartza,  musika eta arteak direlako murrizketa hauen biktima nagusiak. Hemen kontraesan bat aurkitzen dugu izan ere matematika eta irakurketa bezalako disziplinetan musikak asko lagun dezakeen teoria hasi da han-hemendik zabaltzen.
Honenbestez, arte-arloan ongi moldatzeak, beste irakasgaietan kalifikazio onak lortzea ekar dezake, musikak bien arteko zubi bezala jokatzen duelako.
Musika adibidez,  hizkuntza eta matematikaren oso antzekoa da, interpretazio konkretu bat eskatzen duen atzerriko hizkuntza, alegia. Beharrezko  “tempoa”  lortzeko frakzioetan oinarritzen da, eta erritmo maila egokia lortzeko zatiketa zehatzak behar ditu, baita oktaba eta akorde ezberdinak eskuratzeko ere.

Era berean,  heziketa musikal goiztiarrak eginkizun numeriko eta matematikoak aurrera eramateko erabiliko diren neurona sare berberak garatzen dituen hipotesia azaltzen da.

Musikaren erritmoa poesia aztertzeko erabiltzen den erritmoarekin dago erlazionatuta. Erresonantzia magnetikoa erabiliz egin diren azken ikerketek diote pentsamendu matematikoa eta musikala garun-area berberean prozesatzen direla.


f007T: "orkestra"





"Abesti ederrak
bibolinek jotzen dituzte
lehena ta besteak
gerta zaitezte jotzeko
Bibolinen artean
biolontxelo goxoak ditugu
elkarren hotsak lotuz
orkestra osatuz doa
Klarinetan goxo goxo
jotzen dua dua klarinetak
klarinetak goxo goxo
jotzen dua dua dua da
Tronpeta aldarri
pa pa pa paraba
pa pa pa paraba pa
tronpeta aldarri
pa pa pa paraba
pa pa pa pa
Fagota kontrapuntua
jotzen da
la la ra la la la rala rala
fagota kontrapuntua jotzen da
la larala lalara
Tronboiak aldiz
ez du arazorik
sol do do sol
sol sol sol do"

b008


f007H:  Portman, Rachel "chocolat"

-TITULUA: chocolat (filmaren izenburua)
-AUTOREA: Rachel Portman
-ZENBAIT DATU: 1960an jaio zen britainiar konpositorea da. Zinean egindako lanak eman du ezagutzera, batez ere; 1996an Emma pelikularen musika-bandarengatik Oscar bat irabazi zuen, musika-banden atalean Oscar bat irabazten zuen lehenengo emakumea bihurtuz.Chocolat filmeko musika-banda ere hautatua izan zen Oscarren sarietarako.
nora zoaz bakarrik?











"- ...nora zoaz bakarrik, 
eder galant puska hori?
- iturrira, nahi baduzu etorri.
- goazen ba elkarrekin...


gerritik heldu, 
eta goazen ikustera 
iturrian zer dagoen...
goazen lehenbailehen, 
heldu eta goazen,
ikustera iturrian zer dagoen!..."
(Ruper Ordorika)


Hasi ditugu larunbatetako bidaiak, 
zuekin, noski, nola bestela;
joan gara iturrira,
han zer zegoen ikustera...
ikusi dugu,
eta dantza eginez ospatu: 
bidea, bidaia,
beti izan dela gehien inporta duena...
b007
OK Go taldea "Nedding/Getting"

Norbanako adimen konbinazioak egiten gaitu ezberdin...
  Adimena,  oroimen eta pertzepzioaren funtzioetatik esperientzia eskuratu, egoera berrietara egokitu, komunikatu, kontzeptu abstraktoak maneiatu eta ingurunean sortzen diren egoeretara egokitu eta arazoak konpontzeko ahalmena da. Alde anitzeko kontzeptua alegia.
 
Eskola, adimen mota zehatz baten inguruan ibili izan da beti, XX. mendean zehar egin izan diren adimen azterketetan islatzen da hori. Bertan, adimen mota zehatz bat landu izan da. Azterketa hauetan trebeak ez ziren haurrek, besteek baino adimen maila urriagoa zutela argudiatzen zen.
Gaur egunean aldiz, 7 adimen moeta ezberdin ezagutu eta onesten dira;
-  Linguistikoa, logiko-matematikoa, bisual-espaziala, musikala, interpersonala, intrapersonala eta motorikoa.
Ume guztiek dituzte adimen moeta guzti hauek, baina genetika eta beste faktore batzuk direla eta hauen garapena maila ezberdinetan ematen da.
Ezagutzak barneratzeko, haurrak gutxieneko seguritate eta afektu  batez inguratu beharra dauka. Horregaitik, bere eguneroko bizitzan gurutzatzen diren agente orok hau transmititzen jakitea funtsezkoa bilakatzen da.
Ondorioz, gogoratu;
 “Denok gara ezberdinak. Adimen konbinazioa bakarra da, norbanako bakoitzari dagokiona."
EGUZKIA ELURRETAN

                                lola roig

Elur bigun hotz-hotzak
soineko txuri-txuriz
jantzi ditu
lizar eta haritzak,
azukrezko maindirez
estali harkaitzak.
Zelai zuri leunean
irrista ta txirrista
jolasean dabiltza
eguzkiaren printzak.

Joxantonio Ormazabal
b006
filma: "The artist". Tip tap a due.
f006H:  Marco Antonio Solís "casas de cartón"
-TITULUA: casas de cartón
-AUTOREA: Marco Antonio Solís
-ZENBAIT DATU: 1959ko abenduaren 29an jaio zen Ario de Rosalesen (Mexiko). Abeslaria eta konpositorea, "El Buki" bezala ezagunagoa.
-DISKOGRAFIA: -En Pleno Vuelo (1996)
              -Marco Antonio Solís (1997)
              -Trozos de Mi Alma (1999)
              -Más de Mi Alma (2001)
              -Tu Amor o Tu Desprecio (2003)
              -Razón de Sobra (2004)
              -Trozos de Mi Alma II (2006)
              -No Molestar (2008)
              -En Total Plenitud (2010)
-EZAGUTU GEHIAGO: klik 






"Que triste se olle la lluvia
en los techos de carton
que triste vive mi gente
en las casas de cartón

Viene bajando el obrero
casi arrastrando sus pasos
por el peso del sufrir
mira que es mucho sufrir
mira que pesa el sufrir

Arriba deja la mujer preñada
abajo esta la ciudad
y se pierde en su maraña

Hoy es lo mismo de ayer
es un mundo sin mañana

Que triste se olle la lluvia
en los techos de cartón
que triste vive mi gente
en las casas de cartón

Niños color de mi tierra
con sus mismas cicatrices
millonarios de lombrices
y por eso
que tristes viven los niños
en las casas de cartón

Que triste se olle la lluvia
en los techos de cartón
que triste vive mi gente
en las casas de cartón

Usted no lo va a creer
pero hay escuelas de perros
y les dan educación
pa que no muerdan los diarios
pero el patron hace años
muchos años que
esta mordiendo al obrero

Que triste se olle la lluvia
en los techos de cartón
que lejos pasa una esperanza
en las casas de cartón."




f006T: "Doktor do-re-mi"

-TITULUA: Doktor do-re-mi
-MUSIKA ETA LETRAK: Herrikoiak/ Natxo de Felipe
-DISKOA: Handitzen, handitzen

"do-re-mi, 
hankoker mon ami,
fa-sol-la,
zuzendu zaiola,
si-si-do,
mardul eta sendo,
sol-la-si,
berriz ere hasi,
la-sol-fa,
hortxataren txufa,
fa-mi-re,
eguzkiak erre,
do-re-mi-fa-sol-la-si-do"



f005H:  Mikel Laboa "oroitzen zaitudanean, ama"
-IZENBURUA: oroitzen zaitudanean, ama
-AUTOREA: Mikel Laboa
-ZENBAIT DATU: Mikel Laboa Mantzizidor (Donostia 1934-Donostia 2008). Euskal kantaria eta musikagilea izan zen. Hainbat adituren ustez, XX. mendeko euskal abeslari esperimentatzaile, ezagun eta eraginkorrenetarikoa izan da, bere oihartzuna gure mugetatik kanpora ere zabaldu zuena. Hiru zutabek osatzen dute Mikel Laboaren kantagintza: kantu tradizionalen berreskuratzeak, poeta garaikideen hitzen musikatzeak eta lekeitioak deituriko kantuen esperimentazioak. Osagai horiekin, Laboa euskal musikagintzaren erreferentzia handienetako izan da 1960ko hamarkadatik hona: Ez Dok Amairu taldearen sortzaile nagusietakoa izan da, eta euskal herritarren artean errespetu eta miresmen itzela du haren lanak. 
-DISKOGRAFIA: -Lau herri kanta (1964)
              -Ursuako kantak (1966)
              -Bertolt Brecht (1969)
              -Haika mutil (1969)
              -Euskal kanta berria (1972)
              -Bat-hiru (1974)
              -Lau-bost (1980)
              -Sei (1985)
              -Lekeitioak (1988)
              -Hamabi (1989)
              -Hamalau (1994)
              -Mikel Laboa zuzenean (1997)
              -Zuzenean II (2000)
              -60ak + 2 (2003)
              -Xoriek, 17 (2005)
              -Lekeitioak (2007)
              -Mikel Laboa (2009)

"Oroitzen zaitudanean, ama
sukaldean egoten zara
mahaia bostentzat iminita,
aulkian eseri eta
leihotik begira,
kristala lausotzen duen 
lurrina kendu gabe,
eta ni -badakit-
zeure begien hondoan nagoela"


f005T:  Imanol Urbieta + Joxean Ormazabal "txoria nintzela"
-MUSIKA: Imanol Urbieta
-LETRA: Joxean Ormazabal
-JATORRIZKO DISKOA: Amets, haur kantarien birlorak (Elkar 1987)
-DISKO EGUNERATUA: Handitzen, handitzen (Elkar 2011). Txikia izanik
izenburuko umeen kantu-bildumaren arrakasta izugarria ikusirik, lan haren osagarri gisa bilduma erakargarria aurkeztu zuen Elkarrek, Handitzen, handitzen izenpean, entzulego xume bezain bihotz eta gogo handiarentzat. Aurreko lanean bezala, hainbat egilerengandik heldu zaizkigun haur-kantu hauek haurra bere osotasunean harrapatzen eta erakartzen dute, jolastera, abestera eta ikastera gonbidatuz.
-DISKOKO ABESTIAK: 
1.txoria nintzela 2.ikusi, ikusi han! 3.Mac Mikel 4.Dilin-dilinka 5.Xoxoak galdu du burua 6.Do-re-mi 7.Ikusi makusi 8.Zubiri-zubiri 9.Astoa ikusi nuen 10.Baketuetuepapa 11.Behin joan nintzen azokara 12.Arre-arre 13.- Jolasean nenbilen 14.- Oso ondo 15.- Alferraren astea 16.- Paristik natorren 17.- Bat, bi, hiru, lau 18.- Ostirala 19.- Tximeleta mendian.

"Txoria nintzela,  
txoria nintzela,  
sinistu nuen sinistu. 
Amets polit hura,  
amets polit hura 
Gaur ere 
nahi nuke sinistu. 
Mendi eta zuhaitz 
Ez nuen ez beste etxerik. 
Txiruli, txiruli,  
Egun guztian kantari. 
Txiruli, txiruli, txiruli, txiruli. 
Errekatxo guztietan.  
Txiruli, txiruli, txiruli, txiruli. 
Egiten nuen igeri. 
Zuhaitz adarretan 
Gora behera txio-txioka,  katagorritxoak
Adarrez adar saltoka. 
Txiruli, txiruli, txiruli,txiruli. 
Guztiok elkarturik, 
Txiruli, txiruli, txiruli, txiruli. 
Jostatzen ginen kukuka." 
 
f004H:  Orishas "cuba"
-IZENBURUA: cuba
-AUTOREA: Orishas
-ZENBAIT DATU: 1999. urtean sortu zen banda kubatar hau. Kubako musika tradizionala hip-hop-arekin nahasten dute. Taldekideak Niko Noki, Flaco-Pro, Roldán, Ruzzo eta Yotuel izan ziren. 2009. urtean banandu egin ziren, taldekide bakoitzak bere aldetik bakarkako lanari ekiteko.
-DISKOGRAFIA: -A lo cubano (1999)
              -Emigrante (2002)
              -El kilo (2005)
              -Antidiótico (2007)
              -Antidiótico2 (2007)
              -Cosita Buena (2008)
-EZAGUTU GEHIAGO: klik
f004T:  "furra, furra"
"Furra, furra, fandangoa,
hortxe duzu fandangoa
geure gustukoa.

Gaur goizean jeiki naiz
suerte onean,
tanke bat topatu dut
neure kafesnean;
ez dakit zer daukagun
bake ala gerra
bainan nik badaezpadan
egin dut puzkerra.

Zerbait egitekotan
zuzen eta artez
zorri bat garbitu dut
ur pistola batez,
orain galdurik nago
beldurrez beteta
muniziorik gabe
gelditu naiz eta.

Neure arma bakarra
dut akordeoia,
hauspoari eraginez
dirudi leoia;
eskua jaten badit
on egin dezaion
Cervantsei holakorik
gertatu zitzaion.

Eta orain banoa
berriro ohera,
bila ez badatozkit
lolo egitera;
bihar ikusiko da
zer dagoen berri,
jakintsuenak ere
ezin du igerri."
f003H: Noa "shalom shalom"
-IZENBURUA: shalom shalom
-AUTOREA: Noa
-ZENBAIT DATU: Achinoam Nini da Noaren benetako izena; kultura eta musika estilo desberdinak nahasten ditu Noak, eta horrek egiten du hain berezi.
-DISKOGRAFIA: -Now (2002)
              -Noa Gold (2003)
              -Genes and jeans (2008)
              -Noapoles: Noa canta a Nápoles (2011)
-EZAGUTU GEHIAGO: klik


"i'm here to say a word or two
in the name of love and innocence
it's been a long time they've been out of style, 
but i won't live in illusion,
there's not much chance that things will change on lonely planet earth.

all that is natural, all that is free
like me loving you, and you loving me,
like the sweet fruit growing on a tree,
like the blood-red choral in the sea,
like shaking hands and sharing food,
and a real creative attitude
and a big strong hug,yes, that feels good,
and the miracle of birth 

shalom shalom,
shalom shalom shalom,
shalom shalom,
shalom shalom shalom

you really don't need a diploma
from any university
to understand and to enjoy
this plentiful diversity
you only need to clean your mind of all those pre-conceptions
and use your mouth for laughing and for asking and to kiss…
communicate, communicate,
don't think: "oh lord, i've come too late!" you're always welcome at love's gate
to wash your feet of fear and hate
so when you come and when you go,
the words are peace, goodbye, hello,
in a language that I know it goes like this:

shalom shalom,shalom
shalom shalom,
shalom shalom,shalom
shalom shalom…

so if our strategy is love
(don't bite my head off, i said love)
and you say: "duuuh,
so simple!"
yeah, but easy to miss….

so when you come and when you go,
so when you come and when you go,
the words are peace, goodbye, hello,
in a language that I know it goes like this:

shalom shalom,shalom
shalom shalom,
shalom shalom,shalom
shalom shalom…"